بنزین بزنیم یا نه؟! | بررسی کیفیت بنزین ایران + راهکارهای محافظت از موتور خودرو
همه چیز درباره کیفیت بنزین ایران
این روزها دغدغه رانندگان ماشینهای ایرانی و خارجی، کیفیت بنزین است. مهمتر از کیفیت، این است که در این وضعیت آشفته که بازار بنزین ایران به خود گرفته، آیا بنزین زدن راهکار خوبی است یا باید تا زمان بهبود کیفیت آن دست نگه داریم؟
وضعیت کیفیت بنزین ایران در حال حاضر چگونه است؟
بر اساس آخرین توضیحات رسمی ارائه شده، بنزین پیش از ورود به شبکه توزیع از نظر 21 شاخص فنی و کیفیت بررسی میشود. شاخصهایی مانند:
- چگالی
- فشار بخار
- محدوده تقطیر
- ترکیبات آروماتیک
بنابراین نمیتوان صرفاً بر اساس نگرانیهایی که در جامعه وجود دارد، تمام بنزینی که در حال توزیع است را “بیکیفیت” خواند. از طرفی دیگر کنترل کیفیت در مرحله تولید و قبل از توزیع به این معنا نیست که “تمام بنزین توزیع شده در کشور به لحاظ کیفی، مشخصات کاملاً یکسان و مشابهی دارد.”
یکی از چالشهای اساسی محدود بودن سهم تولید بنزین مطابق با استاندارد یورو است. طبق آمار منتشر شده، حدود 30% از ظرفیت تولید بنزین، امکان تولید سوخت با این استاندارد را دارد که عمدتاً هم در کلان شهرهایی مانند تهران توزیع میشود. بنابراین بخش قابل توجهی از بنزین مصرفی در کشور، ممکن است مشخصات یورو را نداشته باشد.
در نتیجه میتوانیم وضعیت فعلی بنزین ایران را این طور توصیف کنیم:
بنزین در شبکه رسمی توزیع، تحت کنترل کیفی مداوم قرار دارد. اما محدود بودن سهم تولید بنزین یورو، تفاوت مشخصات و کیفیت سوخت و همچنین کمبود دادههای عمومی درباره نتایج نمونهبرداری بنزین ارائه شده، همچنان جای بحث و نگرانی وجود دارد!
آیا میشود بنزین نزد؟
قطعاً خیر! اگر راننده اسنپ یا تاکسی باشید، بنزین مایه حیات شماست. اما اگر رانندهای هستید که هفتهای یکبار ماشین خود را روشن میکنید و مسافت کوتاهی را طی میکنید، ممکن است بنزین نزدن تا زمان نیاز گزینه خوبی برای شما باشد. اگر باک خودرو تقریباً خالی است، صرفاً نباید به دلیل نگرانی از کیفیت بنزین سوختگیری را تا مدت طولانی به تعویق بیندازید. چون در نهایت خودروی شما به بنزین نیاز دارد؛ بنابراین مسئله این نیست که بنزین بزنیم یا نزنیم، مسئله این است که در شرایط کنونی چه کار کنیم تا آسیبهای مالی هنگفتی به سلامت موتور و قطعات سیستم سوخت رسانی خودروی شما وارد نشود. شاید بپرسید چطور میشود چنین کاری کرد؟
برای بهتر شدن کیفیت بنزین فعلی چه کار کنیم؟
راه حلهای پیش روی شما، بسیار محدود است. گزینههای پیش روی شما عبارتند از:
1. انتخاب جایگاه مناسب و قابل اعتماد برای سوخت گیری
راه حل اولی که پیش روی خود دارید، سوختگیری از جایگاههای معتبر، پرتردد و قابل اعتماد است. نه تنها کیفیت خود سوخت بلکه محل نگهداری آن نیز در خروجی نهایی و عملکرد خودرو تاثیر دارد. اگر از جایگاههایی سوخت گیری کنید که تردد بالایی دارند، معمولاً آلودگی داخل جایگاه و میزان ماندگار بودن بنزین در آن بسیار کمتر از پمپ بنزینی خواهد بود که شاید روزی 50 خودرو از آن سوخت گیری کنند.
اگر جایگاه قابل اعتمادی ندارید یا نمیدانید کیفیت سوخت آنجا در چه سطحی است، دو راه حل زیر را دنبال کنید.
2. استفاده از اکتان
اکتان یکی از گزینههایی است که برخی رانندگان برای افزایش کیفیت سوخت خودروی خود استفاده می کنند؛ البته نباید غافل شد که این روزها، مصرف اکتان راه حل بهینه و قابل اعتمادی برای شماست. اگر اکتان باکیفیت و خوبی استفاده کنید، بر اساس فرمولاسیون و مقدار مصرفی که تعیین شده، میتوانید عدد اکتان در سوخت را بالا ببرید. به عبارتی اکتان تا حد قابل توجهی کیفیت بنزین را بهبود میبخشد. اما نباید انتظار داشته باشید که تمام مشکلات ناشی از سوخت آلوده یا نامناسب فقط و فقط با مصرف اکتان برطرف شود.
راه حل نهایی چیست؟
پیدا کردن جایگاه مناسب همراه با استفاده از اکتان؛ اما این تمام ماجرا نیست. نکتهای که کمتر خبرگزاری به آن اشاره دارد، این است که چه زمانی و با چه فرمولاسیونی از اکتان استفاده کنیم.
اکتان را قبل از بنزین زدن بریزیم یا بعد از آن؟
در بسیاری از دستورالعملها برای مصرف اکتان، پیشنهاد میشود مکمل را زمانی به باک اضافه کنید که مقدار مشخصی بنزین داخل آن وجود داشته باشد. سپس سوخت گیری انجام دهید تا مکمل با بنزین ترکیب شود.
به عبارتی در اغلب موارد بایستی اکتان را قبل از بنزین زدن داخل باک بریزید. اما بهتر است قبل از مصرف، حتماً از مسئولینی که در جایگاه سوخت گیری حضور دارند بپرسید روش صحیح استفاده کدام است.
آیا همیشه ایرادات ماشین، ناشی از بنزین بی کیفیت است؟
خیر. هر ایرادی که بعد از مصرف سوخت در خودروی شما ظاهر شود لزوماً ناشی از بنزین بی کیفیت نیست. برای مثال ریپ زدن، لرزش موتور، افت شتاب یا بد کار کردن خودرو میتواند به دلیل:
- خرابی یا کثیفی انژکتورها
- خرابی برخی سنسورها
به وجود بیاید. به همین دلیل همزمان شدن بروز مشکل با سوخت گیری برای مقصر دانستن کیفیت بنزین کافی نخواهد بود. اگر خودرو بلافاصله یا مدت کوتاهی پس از سوختگیری با مشکل مواجه شود، به مکانیک مراجعه کنید تا ابتدا سلامتی قطعات بررسی شود.
در شرایط فعلی، چطور از موتور خودروی خود محافظت کنیم؟
پیشنهادی که ما به شما داریم، در چند نکته زیر خلاصه میشود:
- سرویس شمع و کوئل خودروی خود را جدی بگیرید.
- سوخت مناسب برای موتور ماشین خود استفاده کنید.
- اکتان مصرف کنید؛ اما حواستان باشد که در مصرف آن زیادهروی نکنید.
- از جایگاههای پرتردد و قابل اعتماد سوختگیری کنید تا از بنزین مرغوبتری برخوردار شوید.
- ناک زدن ماشین و صدای تق تق موتور را جدی بگیرید؛ حتماً در صورت تکرار و تشدید به مکانیک مراجعه نمایید.
- خودروی خود را در بازههای زمانی مشخص بررسی کنید تا سیستم سوخت رسانی آن و قطعات موتور، سلامت باشند.
- در صورت افت شدید عملکرد، لرزش شدید کابین ماشین یا تق تق کردن موتور (خصوصاً در سربالایی)، به موتور ماشین فشار زیادی وارد نکنید.
- پمپ بنزین، انژکتورها و صافی بنزین خود را در بازههای زمانی کوتاهتر بررسی کنید تا سلامت باشند؛ البته بررسی در بازه زمانی معرفی شده بهتر است برای خودروهای کارکرد بالا صورت بگیرد.
اگر بلافاصله بعد از سوخت گیری خودروی شما دچار افت عملکرد شد، تق تق کرد یا لرزش شدید کابین داشت، نباید بنزین را مقصر بدانید. بهتر است در صورت ادامه مشکل، سیستم جرقه و سوخت رسانی خودروی خود را بررسی کنید تا مشکلی در آن وجود نداشته باشد.
کلام پایانی
در پاسخ به سوال اینکه “بنزین بزنیم یا نه؟” نمیتوانیم نسخه مشخص و واضحی برای همه رانندگان بپیچیم. بنزین نزدن امری غیر ممکن است و تقریباً نشدنی به حساب میآید. بنابراین بهتر است به جای نگرانی از بابت کیفیت سوخت، در زمان نیاز سوختگیری کنید، از جایگاههای قابل اعتماد استفاده کنید و در صورت نیاز، متناسب با خودروی خودتان از مکمل و اکتان مناسب استفاده کنید.
در نهایت اگر خودروی شما ناک میزند، از موتور صدای غیرعادی میشنوید و با افت شدید عملکرد ماشین روبهرو هستید، به جای مقصر دانستن بنزین ابتدا سلامت تمامی قطعات موتور و سیستم سوخت رسانی ماشینتان بررسی کنید.
